Là một trong những chương trình truyền hình nổi tiếng dành cho học sinh "Đường lên đỉnh Olympia" luôn thu hút sự quan tâm đông đảo từ khán giả bởi sự hấp dẫn của kiến thức mà nó mang lại. Các thí sinh tham gia Đường lên đỉnh Olympia không chỉ cần có kiến thức sâu rộng trong nhiều lĩnh vực môn học mà còn phải có khả năng ghi nhớ và tính toán nhanh chóng.
Cuộc thi thường đặt ra những câu hỏi đầy thách thức, nghe có vẻ đơn giản nhưng thực tế lại phức tạp đến mức làm cho cả bốn thí sinh phải tận dụng tri thức và trí tuệ của họ để tìm ra đáp án đúng. Một ví dụ điển hình cho điều này là bài toán dưới đây. Cụ thể, trong phần thi của thí sinh Phan Nguyễn Hồng Lam (THPT Lê Lợi, huyện Đồng Xuân, tỉnh Phú Yên) trong cuộc thi tuần cuối cùng của Đường lên đỉnh Olympia năm thứ 20 có câu hỏi như sau: "Cứ 4 vỏ chai nước ngọt thì có thể đổi được 1 chai nước ngọt. Nếu bạn có 32 vỏ chai nước ngọt thì bạn có thể đổi được bao nhiêu chai nước ngọt?".
Nhìn câu hỏi có vẻ như dễ dàng vì đây sử dụng kiến thức cấp 1 và có thể giải quyết trong vài giây, nhưng thực tế lại là một thử thách khó khăn, đòi hỏi sự linh hoạt và sáng tạo để tìm ra lời giải từ các thí sinh
Khi đọc dữ kiện câu hỏi chúng ta có thể sử dụng hai quy tắc rõ ràng là "cứ 4 vỏ chai thì đổi được 1 vỏ chai" và yêu cầu tìm số lượng chai nước ngọt đổi được khi có 32 chiếc vỏ chai, nhiều người có thể suy nghĩ rằng chỉ cần lấy 32 chia 4 sẽ ra kết quả là 8 chai.
Tuy nhiên, cách tiếp cận này không thể giải quyết bài toán một cách đúng. Bài toán này đòi hỏi không chỉ tính toán nhanh và chính xác, mà còn đòi hỏi sự tư duy sáng tạo và khả năng kết hợp các dữ kiện để tìm ra đáp án chính xác nhất.
Để giải bài toán này, bạn bắt đầu bằng việc lấy 32 vỏ chai ban đầu và chia chúng cho 4. Kết quả sẽ là 8 chai nước ngọt ban đầu. Tuy nhiên, khi bạn uống hết 8 chai này, bạn vẫn có thể dùng 8 vỏ chai này để đổi được thêm 2 chai nữa, và 2 vỏ chai còn lại không đủ để đổi thêm chai nào nữa. Vì vậy, kết quả cuối cùng là: 8 + 2 = 10 (chai).
Đáp án này có thể khiến nhiều người bất ngờ, nhưng đây mới là kết quả đúng của bài toán.
