Myanmar hứng chịu trận động đất mạnh nhất châu Á trong hơn 100 năm, gây tổn thất nặng nề với hơn 1.700 người thiệt mạng. Cộng đồng quốc tế khẩn trương viện trợ để giúp Myanmar khắc phục hậu quả sau thảm họa.
Vào ngày 28/3, Myanmar đã phải hứng chịu một trận động đất mạnh 7,7 độ richter, với tâm chấn nằm gần thành phố Sagaing ở độ sâu 10km. Chỉ 12 phút sau đó, dư chấn mạnh 6,4 độ tiếp tục làm rung chuyển khu vực. Theo báo cáo mới nhất, ít nhất 1.644 người đã thiệt mạng, hàng trăm tòa nhà và cơ sở hạ tầng bị đổ sập hoặc hư hại nghiêm trọng.
Thảm họa chưa từng có trong hơn một thế kỷ
Liên đoàn Chữ thập đỏ và Trăng lưỡi liềm đỏ Quốc tế (IFRC) đánh giá đây là một trong những thảm họa nghiêm trọng nhất từng xảy ra ở châu Á trong hơn một thế kỷ. "Mức độ tàn phá tại Myanmar có thể nói nặng nề chưa từng thấy trong hơn một thế kỷ ở châu Á", IFRC đăng trên mạng xã hội X.
Alexander Matheou, Giám đốc khu vực Châu Á - Thái Bình Dương của IFRC, nhận định: "Đây không chỉ là một thảm họa, mà còn là một cuộc khủng hoảng nhân đạo mang tính phức tạp." Ông cũng nhấn mạnh sự cấp bách của công tác cứu trợ khi cho biết: "Mức độ nghiêm trọng của thảm họa này rất lớn, nhu cầu hỗ trợ rất cấp bách và cần thiết."
Trước tình hình này, IFRC đã phát động chiến dịch cứu trợ khẩn cấp, đặt mục tiêu huy động 100 triệu CHF (khoảng 2,8 tỷ đồng) để hỗ trợ người dân Myanmar vượt qua khó khăn.
Nguyên nhân và tác động địa chấn
Theo các chuyên gia, trận động đất xảy ra dọc theo đứt gãy Sagaing, một trong những đứt gãy địa chất hoạt động mạnh nhất khu vực. Đứt gãy này kéo dài khoảng 1.200km theo hướng bắc - nam Myanmar và từng gây ra nhiều trận động đất mạnh trong quá khứ, bao gồm trận động đất 7,7 độ vào năm 1946 và 6,8 độ vào năm 2012.
Nhà nghiên cứu Shengji Wei từ Đài thiên văn Trái đất Singapore cho biết: "Khu vực này đã yên tĩnh trong khoảng 200 năm. Dựa trên những nghiên cứu lịch sử và địa vật lý hiện đại, chúng tôi đã biết rằng đoạn đứt gãy này có khả năng sẽ đứt gãy mạnh và gây ra động đất lớn trong tương lai gần."
Tại Bangkok (Thái Lan), dù không nằm trong khu vực động đất, nhưng các tòa nhà cao tầng của thành phố này khiến nó đặc biệt dễ bị ảnh hưởng bởi rung chấn từ xa. Thực tế, trận động đất tại Myanmar đã khiến ít nhất 3 người thiệt mạng và 81 người mất tích tại Thái Lan khi một tòa nhà đang thi công ở Bangkok bị sập.
Cộng đồng quốc tế và ASEAN vào cuộc
Hội Chữ thập đỏ Myanmar (MRCS) đã huy động hàng trăm tình nguyện viên hỗ trợ sơ cứu, chăm sóc sức khỏe và phân phát vật dụng thiết yếu như chăn màn, đồ vệ sinh cá nhân cho người dân. Tuy nhiên, công tác cứu trợ đang gặp nhiều trở ngại do đường sá bị hư hại nặng nề.
Trước quy mô thảm họa, chính quyền quân sự Myanmar hiếm hoi lên tiếng kêu gọi viện trợ quốc tế. Trung Quốc và Ấn Độ là hai quốc gia đầu tiên gửi hàng cứu trợ đến Myanmar. Ngoài ra, sáng 30/3, theo đề nghị của Malaysia – nước giữ chức Chủ tịch ASEAN 2025, các Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN đã có cuộc họp khẩn trực tuyến để bàn về công tác khắc phục hậu quả trận động đất.
Theo thông tin từ Bộ Ngoại giao, Việt Nam cũng đã nhanh chóng có động thái hỗ trợ Myanmar trong thời điểm khó khăn này. Cụ thể, Việt Nam đã quyết định viện trợ khẩn cấp 300.000 USD cùng đồ cứu trợ theo đề nghị từ phía Myanmar nhằm giúp nước này khắc phục hậu quả động đất.
Những thách thức trong công tác cứu trợ
Myanmar vốn đã chịu nhiều tổn thất do cuộc nội chiến kéo dài 4 năm, khiến cơ sở hạ tầng xuống cấp nghiêm trọng. Giới chuyên gia nhận định, chính điều này đã khiến Myanmar không được chuẩn bị đầy đủ để đối phó với trận động đất lớn. Hệ thống y tế quá tải, nhiều bệnh viện bị hư hại nặng, khiến việc tiếp nhận và điều trị bệnh nhân gặp nhiều khó khăn.
Tại các khu vực bị ảnh hưởng nặng nhất, nhiều cư dân cho biết họ nhận được rất ít hỗ trợ từ chính phủ. "Chúng tôi không có thức ăn, không có nước sạch, không có điện. Tất cả những gì chúng tôi có thể làm là chờ đợi sự giúp đỡ từ bên ngoài," một người dân ở Sagaing chia sẻ.
Liên Hợp Quốc cảnh báo rằng tình trạng thiếu hụt thực phẩm, nước uống và cơ sở y tế có thể dẫn đến một cuộc khủng hoảng nhân đạo trầm trọng nếu không có sự can thiệp kịp thời.
