Dưới đây là 4 loại vạch kẻ đường quan trọng và phổ biến mà các lái xe cần lưu ý khi di chuyển đường dài, đặc biệt là vào dịp lễ, Tết, và thời điểm có lưu lượng xe tham gia giao thông lớn.
Tuy nhiên, với bằng lái xe, việc lái xe cần phải cẩn thận hơn, đặc biệt là khi lái xe trên đường cao tốc. Ít nhất, bạn có thể bị trừ điểm và bị phạt nếu vi phạm luật giao thông, và nặng nhất có thể là bạn sẽ bị liên quan đến một vụ tai nạn giao thông mà chính chiếc xe bạn đang điều khiển.
Hiện nay, hệ thống vạch kẻ giao thông tại Việt Nam theo QCVN 41:2019/BGTVT được phân loại rất chi tiết và đa dạng, giúp cho việc tham gia giao thông trở nên an toàn và trật tự hơn. Tuy nhiên, do có quá nhiều loại vạch kẻ, đôi khi các tài xế vẫn thường xuyên quên hoặc bị nhầm lẫn về ý nghĩa và chức năng của từng loại vạch, dẫn đến việc chạy sai quy định và bị xử phạt.
Vạch kẻ đơn trắng liền nét (vạch 2.2)
Đây là loại vạch được sử dụng để phân chia các làn xe cùng chiều. Xe không được phép chuyển làn hoặc sử dụng làn khác khi gặp loại vạch này. Ngoài ra, xe cũng không được phép lấn làn hoặc đè lên vạch này.
Trong hệ thống vạch kẻ hiện nay, có một loại vạch đơn trắng đặc biệt gọi là vạch 3.1a. Vạch này dường như khá giống với vạch 2.2, dẫn đến nhiều tài xế nhầm lẫn. Thực tế, vạch 3.1a có vai trò là giới hạn mép ngoài của phần đường xe chạy hoặc giới hạn giữa làn xe cơ giới và làn xe thô sơ.
Vạch kẻ vàng đôi song song, liền nét
Một loại vạch kẻ khác thường gặp khi lái xe đường dài là vạch đôi song song, liền nét màu vàng (vạch 1.3). Vạch này được sử dụng để phân chia hai chiều xe chạy ngược chiều, nơi mà xe không được đi lấn làn và không được vượt lên vạch.
Lưu ý, vạch kẻ này thường được sử dụng để phân chia hai chiều xe chạy ngược chiều trên các đoạn đường có từ 4 làn xe cơ giới trở lên, đặc biệt là trên các đoạn đường không có dải phân cách, nơi có nguy cơ tai nạn giao thông đối đầu lớn hoặc ở các vị trí cần thiết khác.
Vạch kẻ đôi màu vàng một vạch liền nét, một vạch đứt nét
Vạch kẻ đề cập ở đây là loại vạch có hai màu vàng khác nhau, tuy nhiên, thiết kế này có thể gây hiểu lầm và khó hiểu đối với nhiều lái xe. Chức năng của nó là để phân chia hai chiều xe chạy ngược chiều nhau, cụ thể như sau: Xe trên làn đường tiếp giáp với vạch đứt nét được phép cắt qua và sử dụng làn ngược chiều khi cần thiết. Trong khi đó, xe trên làn đường tiếp giáp với vạch liền nét không được lấn làn hoặc đè lên vạch này.
Khá nhiều tài xế hiện nay chưa hiểu đúng vai trò và ý nghĩa của các vạch kẻ song song một vạch liền nét và một vạch đứt nét. Đây là những chỉ dẫn được áp dụng trên các đoạn đường có từ hai làn xe trở lên, không có dải phân cách. Thông thường, các vạch này được đặt ở những điểm cần thiết để hạn chế xe chạy ngược chiều và đảm bảo an toàn giao thông.
Vạch xương cá
Một loại vạch kẻ khác cũng phổ biến nhưng ít được tài xế chú ý và thường không tuân thủ là "vạch xương cá". Tuy nhiên, trong Quy chuẩn kỹ thuật Quốc gia QCVN 41:2019/BGTVT, thuật ngữ chính xác cho loại vạch này là "vạch kênh hóa dòng xe dạng chữ V". Vạch này được sử dụng để giới hạn các phần mặt đường không dành cho xe chạy, mà dùng để hướng dẫn và kênh hóa các luồng giao thông trên đường. Chẳng hạn, vạch xương cá thường được đặt để hướng dẫn xe vào trạm thu phí, và để kênh hóa các luồng xe tại các ngã ba, ngã tư phức tạp.
Khi tham gia giao thông trên đường và gặp "vạch xương cá", các phương tiện giao thông phải đi theo tuyến đường quy định, không được vượt qua vạch hoặc cắt ngang qua vạch, trừ những trường hợp khẩn cấp được quy định tại Luật Giao thông đường bộ 2008.
Nghị định 100/2019/NĐ-CP đã được sửa đổi và bổ sung bởi Nghị định 123/2021/NĐ-CP, quy định rằng người điều khiển xe ô tô không tuân thủ hiệu lệnh, chỉ dẫn của biển báo hiệu, vạch kẻ đường (trừ những trường hợp ưu tiên) sẽ bị xử phạt hành chính từ 300.000 đồng đến 400.000 đồng.
Ngoài ra, trong trường hợp vi phạm nêu trên gây ra tai nạn giao thông, tài xế còn bị tước quyền sử dụng Giấy phép lái xe từ 2 đến 4 tháng.
