Nếu âm nhạc cũng là một cách lưu giữ ký ức văn hóa, những sân khấu tại Anh Trai Vượt Ngàn Chông Gai 2026 đang cho thấy truyền thống hoàn toàn có thể xuất hiện trong một diện mạo trẻ trung hơn.
Các Anh tài lựa chọn đưa chất liệu truyền thống bước vào bản phối mới, cách kể chuyện mới và những hình thức trình diễn phù hợp với sân khấu đại chúng. Chính sự giao thoa đó tạo nên những khoảnh khắc vô cùng quen thuộc.
Nhà Chiến Mã tái hiện không gian văn hóa Việt trên sân khấu hiện đại
Một trong những ví dụ rõ nét nhất tại Công diễn 2 là Chim sáo ngày xưa của Nhà Chiến Mã với Thanh Duy, Nguyễn Văn Chung, BB Trần và Đại Nghĩa.
Bản thân ca khúc không phải một bài dân gian nguyên gốc, nhưng phiên bản tại chương trình được xây dựng trong không gian mang đậm sắc màu văn hóa Việt. Từ ý tưởng sân khấu múa rối nước được đưa trực tiếp vào phần trình diễn, trở thành trung tâm cho câu chuyện về những người nghệ sĩ đứng phía sau ánh đèn.
Các thành viên thậm chí trực tiếp đến Nhà hát múa rối nước tập điều khiển con rối để hiểu hơn về bộ môn nghệ thuật truyền thống này. Hình ảnh những nghệ sĩ rối nước phải đứng phía sau mành tre, ngâm mình trong nước và âm thầm điều khiển nhân vật cũng trở thành cách Nhà Chiến Mã giải đề bài “Đi qua vùng tối sáng”.
Không gian văn hóa của tiết mục còn được mở rộng qua nhiều chi tiết như Nguyễn Văn Chung trình diễn sáo, múa rồng, Đại Nghĩa chơi đàn tranh giữa hồ thủy đình, trong khi trang phục do BB Trần phụ trách lấy cảm hứng từ tranh dân gian Đông Hồ. Các chất liệu truyền thống được kết nối với X-part mới do Nguyễn Văn Chung phát triển, trong đó hình ảnh chim sáo hóa phượng hoàng trở thành ẩn dụ cho hành trình người nghệ sĩ vượt qua giới hạn và theo đuổi đam mê.
Nhờ đó, tiết mục Chim sáo ngày xưa đều cùng phục vụ một câu chuyện chung rằng phía sau một sân khấu đẹp là quá trình lao động, gìn giữ và cống hiến của người nghệ sĩ.
Tiết mục Trước khi em tồn tại cùng hình ảnh quen thuộc mở ra cách kể mới
Ngay trong Công diễn 2, Nhà Hiển Nhiên đã lựa chọn hình ảnh lồng đèn kéo quân làm một trong những ý tưởng quan trọng của phần dàn dựng. Cheng đảm nhận bản phối mới, đưa một hình ảnh vốn gắn với ký ức văn hóa truyền thống vào không gian âm nhạc có màu sắc ma mị, hiện đại để diễn giải chủ đề .
Tiết mục Trước khi em tồn tại cho thấy văn hóa cũng có thể được gợi nhắc từ những vật thể rất gần với đời sống và ký ức của nhiều thế hệ. Chỉ một hình ảnh quen thuộc khi được đặt đúng chỗ cũng có thể trở thành điểm khởi đầu cho cách kể mới.
Cách điệu Lý ngựa ô từ chất liệu dân gian
Trước đó tại Công diễn 1, Nhà Vinh quy bái tổ gồm Jun Phạm, Thanh Duy và Mew Amazing lựa chọn “Lý ngựa ô”, phát triển từ một làn điệu dân gian quen thuộc. Phiên bản mới kết hợp âm nhạc với múa đao, võ thuật và múa lụa, đồng thời khai thác câu chuyện về chí khí nam nhi, hậu phương và những nét văn hóa gắn với làn điệu dân gian. Đây là một sân khấu được nhiều khán giả đánh giá cao về tính mang đậm sắc màu văn hóa dân tộc.
Điểm đáng chú ý của “Lý ngựa ô” nằm ở cách Mew Amazing nhìn thấy trong chất liệu quen thuộc cơ hội để sản xuất một phiên bản mới, trong khi Jun Phạm, Thanh Duy cùng các thành viên biến nó thành một sân khấu có cả sức mạnh của võ thuật lẫn sự mềm mại của múa lụa.
Từ đồng dao đến dân gian đương đại
Mạch văn hóa của tiết mục Zung Zăng Zung Zẻ, Cheng đưa những câu đồng dao quen thuộc vào không gian âm nhạc hiện đại. Nam producer tiếp tục thể hiện hướng đi này ở các phần trình diễn khác khi kết hợp chất liệu dân gian đương đại với hip hop và R&B. Đây cũng là một trong những đặc điểm giúp Cheng sớm tạo dấu ấn riêng tại mùa giải năm nay.
Một màu sắc khác đến từ Hoàng Rob với sân khấu trình diễn Hoa đào. Thay vì lựa chọn một bản hit quen thuộc cho màn chào sân, nghệ sĩ violin giới thiệu tác phẩm đã được ấp ủ nhiều năm, kết hợp violin với đồng dao, trống hội và múa đương đại. Chất liệu dân gian vì vậy không bị đặt đối lập với âm nhạc mới mà trở thành nền tảng để Hoàng Rob phát triển một ngôn ngữ biểu diễn riêng.
Với một chương trình giải trí đại chúng, việc đưa văn hóa truyền thống đến gần khán giả trẻ luôn là bài toán khó. Quá nặng về phục dựng có thể tạo khoảng cách, nhưng biến tấu quá mạnh lại dễ khiến chất liệu ban đầu trở nên mờ nhạt. Những tiết mục nổi bật của Anh Trai Vượt Ngàn Chông Gai 2026 cho thấy một hướng tiếp cận khác: giữ lại những dấu hiệu đủ rõ để người xem nhận ra nguồn cội, đồng thời cho nghệ sĩ khoảng không sáng tạo bằng âm nhạc, thời trang, vũ đạo và công nghệ sân khấu.
