Phù sa được hình thành từ những vật chất nhỏ bé được dòng sông mang theo và bồi đắp qua thời gian. Từ đó, đất đai trở nên màu mỡ, sự sống bén rễ và cộng đồng cư dân hình thành. “Những lớp phù sa” mượn quy luật ấy làm ẩn dụ cho dòng chảy văn hóa – nơi lịch sử, ký ức, phong tục, tín ngưỡng và nghệ thuật được trao truyền qua nhiều thế hệ.
Vở diễn bắt đầu từ một hình ảnh giản dị: một giọt nước rời khỏi mây và theo dòng sông Hồng đi qua đất, làng và con người. Giọt nước ấy vừa là nhân vật, vừa là người dẫn chuyện, để từ một hành trình của tự nhiên mở ra hành trình của văn hóa thông qua 5 hồi chính của tác phẩm: Giọt nước – Làng - Chợ - Yêu - Chợ. Từ giọt nước, sự sống bắt đầu. Từ dòng sông, làng quê hình thành.
Không gian văn hóa Bắc Bộ hiện lên qua những hình ảnh gần gũi: làng quê, bến nước, cây đa, con đò, phiên chợ của những làng nghề thủ công truyền thống - nơi hẹn hò lứa đôi. Đặc biệt, tại các làng nghề, các di sản được lưu giữ qua đôi bàn tay khéo léo của những người thợ. Từ gốm, lụa, mây tre đan, sơn mài đến nhiều nghề thủ công khác, mỗi sản phẩm đều mang câu chuyện về vùng đất, kỹ nghệ và con người. Những chất liệu ấy trở thành nguồn cảm hứng cho sự kết hợp giữa nghệ thuật đương đại với di sản truyền thống trên sân khấu.
Với ý tưởng gốc của NSƯT Cao Ngọc Ánh, “Những lớp phù sa” quy tụ ê-kíp sáng tạo có kinh nghiệm trong nhiều lĩnh vực nghệ thuật, trong đó nổi bật là NSND Trần Ly Ly và nhạc sĩ Đạt Kìm. NSND Trần Ly Ly là một trong những gương mặt nổi bật của nghệ thuật múa đương đại Việt Nam, ghi dấu qua nhiều vai trò từ nghệ sĩ múa, biên đạo, giảng viên đến quản lý nghệ thuật. Bà cũng góp phần tạo nên những sân khấu quy mô lớn, từng đảm nhận vị trí Tổng đạo diễn Lễ khai mạc và bế mạc SEA Games 31.
Với “Những lớp phù sa”, NSND Trần Ly Ly tiếp tục phát huy thế mạnh khi đưa chất liệu dân gian, di sản văn hóa Việt Nam vào ngôn ngữ sân khấu đương đại. Đồng hành cùng bà là nhạc sĩ, đạo diễn âm nhạc Đạt Kìm, người có nhiều năm gắn bó với âm nhạc dân tộc và từng đảm nhiệm vai trò Giám đốc âm nhạc tại nhiều chương trình, festival lớn.
Sự kết hợp giữa tư duy sân khấu đương đại của NSND Trần Ly Ly và sự “lên đồng” trong âm nhạc dân tộc của Đạt Kìm đã tạo nên một tác phẩm nghệ thuật thú vị, mãn nhãn, nơi chất liệu truyền thống được phát triển mạnh mẽ nhưng vẫn đậm đà bản sắc dân tộc. Ngoài ra, tác phẩm cũng có sự tham gia của Tiến sĩ - nghệ nhân hầu đồng Nguyễn Đức Hiển.
Không phải những biểu tượng lớn lao, tác phẩm bắt đầu từ đất và nước, từ làng quê, làng nghề, những câu hát và ký ức của những con người bình dị. Trong đó, múa dân gian đương đại là ngôn ngữ biểu đạt chính, kết hợp với hát ru, xẩm, hát văn và âm nhạc truyền thống. Sự chuyển động của hình thể, âm nhạc, ánh sáng, hình ảnh và công nghệ cùng tham gia dẫn dắt câu chuyện. “Những lớp phù sa” hướng tới khán giả Việt Nam và du khách quốc tế, đặc biệt mong muốn tạo thêm một trải nghiệm văn hóa dành cho những người đến thăm Hà Nội.
