Tùy vào mỗi trường hợp ở các thời điểm khác nhau mà xung đột lợi ích được hiểu theo nghĩa khác nhau. Bài viết dưới đây sẽ tổng hợp cho quý bạn đọc tìm hiểu về xung đột lợi ích và cách kiểm soát nó.
Khái niệm xung đột lợi ích
Xung đột lợi ích là gì (what is conflict of interest?) là vấn đề được nhiều người thắc mắc hiện nay. Theo quy định tại khoản 8 điều 3 luật phòng, chống tham nhũng năm 2018, có thể hiểu xung đột lợi ích xảy ra khi lợi ích của một cá nhân, tập thể có chức vụ, quyền hạn tác động hoặc có khả năng tác động không đúng đến việc thực hiện nhiệm vụ, công vụ. Khi xảy ra tình huống như thế, các cá nhân, tổ chức này thường sẽ bị tổ chức quản lý yêu cầu từ chức hoặc tự động rút lui.
Để hiểu rõ hơn về khái niệm xung đột lợi ích là gì, hãy theo dõi ví dụ dưới đây: Khi đang tiến hành một nhiệm vụ nào đó, việc được cấp dưới tặng quà, mời chào tham gia các bữa tiệc sẽ diễn ra thường xuyên. Đây được xem là một loại xung đột lợi ích phổ biến hiện nay. Khi người có thẩm quyền nhận những ưu tiên ngoài lề trái với quy tắc đặt ra nhằm thỏa mãn mong muốn, nhu cầu của người tặng.
Các trường hợp xung đột lợi ích là gì?
- Nếu có dấu hiệu rõ ràng thuộc một trong những trường hợp liệt kê dưới đây thì người có chức vụ, quyền hạn xác định là có xung đột lợi ích:
- Nhận tiền, tài sản hoặc các lợi ích liên quan đến công việc được thực hiện dưới sự chỉ đạo của các tổ chức, đại lý, cá nhân.
- Tham gia thành lập, quản lý, điều hành công ty tư nhân, trách nhiệm hữu hạn, cổ phần, công ty hợp danh, hợp tác xã nằm ngoài các trường hợp được pháp luật quy định.
- Tư vấn cho các công ty, tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước về các bí mật quốc gia, bí mật lao động, nhiệm vụ thuộc thẩm quyền của họ hoặc liên quan trực tiếp đến việc tham gia dàn xếp,
- Lạm dụng chức vụ, quyền hạn có nhân để có những thông tin nhằm trục tư lợi, phục vụ lợi ích của cá nhân, tổ chức khác.
- Vợ, chồng, con cái, người thân giữ chức vụ quản lý có liên quan trực tiếp đến tổ chức, kế toán, thủ quỹ, đại lý, đơn vị hoặc mua bán hàng hóa, thu xếp mua bán hoặc hợp đồng dịch vụ của cơ quan, đơn vị do mình phụ cách.
- Đầu tư vào một đơn vị hoạt động kinh doanh dưới sự kiểm soát trực tiếp của chính phủ hoặc để người thân thích trực tiếp điều hành hoạt động kinh doanh.
- Ký kết hợp đồng với doanh nghiệp thuộc quyền sở hữu của người thân.
- Can thiệp, gây ảnh hưởng không phù hợp đến hoạt động của cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền để trục lợi.
- Trong gói thầu khi tham gia các giao dịch mua, bán hàng hóa, dịch vụ hoặc ký kết hợp đồng với bất kỳ cơ quan, tổ chức, đơn vị nào thuộc quyền sở hữu của vợ, chồng, anh, chị, em ruột có quyền hoặc lợi ích liên quan trực tiếp đến nhiệm vụ hoặc công vụ của họ cũng cần tuân thủ các quy định, hạn chế về mặt đạo đức, trách nhiệm và pháp luật.
Cách kiểm soát các xung đột lợi ích
Để có thể thực hiện việc kiểm soát các hành vi xung đột lợi ích, bạn có thể tham khảo các giải pháp dưới đây:
- Về phía cán bộ, viên chức, công chức, người dân cũng như doanh nghiệp thì những cá nhân, tổ chức này cần nâng cao nhận thức và sự hiểu biết về các xung đột lợi ích.
- Về phía cơ quan nhà nước có thẩm quyền cần mở rộng phạm vi áp dụng của các quy định về xung đột lợi ích như nhận quà biếu, kê khai thu nhập, tài sản cho các chủ thể có quan hệ mật thiết với công chức.
- Đẩy mạnh vai trò giám sát xã hội, doanh nghiệp, báo chí.
Trên đây là toàn bộ thông tin liên quan đến xung đột lợi ích là gì cũng như cách kiểm soát xung đột. Hy vọng, bài viết trên đã giúp bạn hiểu ra tính nghiêm trọng của xung đột lợi ích, từ đó cùng nhau chung tay phòng tránh xung đột lợi ích diễn ra.
