Nghệ thuật là cống hiến và cảm thụ, nghệ sĩ và khán giả hơn thua gì chuyện ai nuôi ai!

Nghệ thuật là cống hiến và cảm thụ, nghệ sĩ và khán giả hơn thua gì chuyện ai nuôi ai!

Điều đáng quý mà người nghệ sĩ làm được trên con đường nghệ thuật của mình chính là biến khán giả trở thành tri kỷ , biến tình cảm yêu thương từ những người xa lạ trở nên vô giá. Vậy hà cớ gì lúc này mọi người lại chua chát với nhau chỉ vì 1 câu hỏi: Ai nuôi ai?

***

Những ngày qua, trên các diễn đàn showbiz, thậm chí là trang cá nhân của các sao Việt liên tục chia sẻ quan điểm về vấn đề liệu khán giả có "nuôi" nghệ sĩ hay không?. Mỗi người mỗi cách nghĩ, mỗi lập luận và có lý lẽ riêng của mình. Chính vì thế mà những bình luận công kích, chua chát với nhau xuất hiện đầy rẫy để bảo vệ quan điểm cá nhân. Một cuộc tranh cãi chưa có hồi kết, chưa có đáp án thuận lòng các bên, vậy thì lúc này hãy thử bình tĩnh ngẫm lại xem cuối cùng cốt lõi của nghệ thuật là gì và sứ mệnh của nghệ sĩ cũng như khán giả ra sao để đôi bên không còn so bì hơn thua "thiếu văn minh" như bây giờ.

XdGknDRnQ6MqLmcmYwr2lszIa5xwEg5UkQTvLYj0.png

Cuộc chiến "Ai nuôi ai" rõ ràng đang là chủ đề nóng nhất trên các diễn đàn showbiz ngay lúc này. Mỗi ngày trôi qua, lại có vài nghệ sĩ, người làm truyền thông nêu ra quan điểm về vấn đề trên. Và khán giả cũng không ngần ngại đưa ra ý kiến, phản bác thậm chí là chỉ trích thẳng mặt quan điểm của người khác. Đại đa số đều nhận định giữa nghệ sĩ và khán giả có mối quan hệ cộng hưởng, tức nghĩa đôi bên hỗ trợ nhau để cùng hưởng thụ lợi ích. Tuy nhiên, trên thực tế, 2 bên đều muốn "tranh phần" vì nghĩ bản thân mới là kẻ nắm quyền!

Một vị đạo diễn tên tuổi của showbiz Việt từng đồng hành cùng nhiều sao Việt đã thẳng thắn tuyên bố: "Xã hội luôn có sự phân công lao động nên bất cứ đóng góp của ngành nghề nào cũng được trân trọng…Vậy mà nghệ sĩ sống bằng nghề nghiệp thì phải mang ơn khán giả, phải nghĩ là được khán giả nuôi, phải tri ơn khán giả, phải quan niệm là chén cơm của mình là khán giả ban cho? Ủa, sao ngộ vậy?”. Dưới bài viết này, nhiều nghệ sĩ Việt thả tim đồng thời ủng hộ quan điểm trên. Ngay lập tức, cơn phẫn nộ của khán giả bùng lên dữ dội vì cho rằng nghệ sĩ dám phủi ơn người ủng hộ. Nóng giận mất khôn, không ít người lên tiếng chỉ trích, thậm chí là xúc phạm nặng nề đến giới nghệ sĩ bằng những lời lẽ như "lũ xướng ca vô loài", con ca sĩ này, thằng diễn viên nọ,...

Nghệ thuật là cống hiến và cảm thụ, nghệ sĩ và khán giả hơn thua gì chuyện ai nuôi ai!

Khán giả cho rằng chính bản thân họ là người bỏ tiền ra nuôi nghệ sĩ, làm giàu cho nghệ sĩ. Họ mua vé xem liveshow, họ mua sản phẩm nghệ sĩ PR hay buôn bán, họ mua vote giúp nghệ sĩ thắng giải, họ tặng quà cho nghệ sĩ khi có dịp,...Tóm lại khán giả không "nuôi" nghệ sĩ theo nghĩa đen nhưng lại góp phần tạo nên "thương hiệu" giúp nghệ sĩ kiếm được tiền. Theo khán giả, nếu không có họ "nuôi" thì người làm nghệ thuật cũng chỉ là những "con rối" trên sân khấu mà thôi và nếu không phải là nghệ sĩ Việt họ sẽ theo dõi...nghệ sĩ quốc tế để giải trí?!. Ngược lại, nghệ sĩ lại khẳng định bản thân không ngửa tay xin chén cơm từ khán giả. Họ cũng lao động miệt mài bằng trí óc và tài năng để mang đến sản phẩm phục vụ công chúng. Họ thậm chí còn giúp khán giả sống tốt hơn với những giá trị giải trí mang lại. Nếu không làm nghệ thuật họ sẵn sàng kiếm sống bằng nghề khác chứ tuyệt đối không để khán giả miệt thị chua chát.

Đôi bên đều cho rằng bản thân có "quyền lực tối thượng", bên nào từ bỏ thì tự chịu lấy hậu quả. Vậy đây chẳng phải là việc nhận thức sai về 2 từ "quyền lực" của cả nghệ sĩ và khán giả hay sao?. Thật tò mò không biết ai là người dùng từ "nuôi" đầy nghiệt ngã để câu chuyện bị đẩy đi quá xa thế này. Rõ ràng đôi bên đang bị đụng chạm đến tự ái và không ngần ngại đáp trả mặc kệ đối phương thực sự đang hiểu từ "nuôi" mang ý nghĩa như thế nào.

***

5xXvts3mgt9arYdajjhFkWLflNIDAsTjw8nYIZsw.png

"Nuôi" trong suy nghĩa của đại đa số khán giả chính là sự ủng hộ vô hình mỗi ngày để tạo nên thương hiệu của người nghệ sĩ. Trên thực tế, người nghệ sĩ không chỉ bán sản phẩm nghệ thuật mà còn bán cả thương hiệu của chính mình. Ví dụ điển hình nhất là những ai có được sự ủng hộ nhiệt tình từ fan, trang cá nhân hàng triệu follow rõ ràng giá cat-xe phải cao gấp vài chục lần so với người khác. Các job quảng cáo, PR, đi dự sự kiện,...của người nổi tiếng đương nhiên phải được ưu tiên xếp lịch và có giá cao hơn. Vì thế trong showbiz mới hay có những thuật ngữ như "sao hạng A, hạng B", "tiền bối - hậu bối"...chứ đâu phải ai bước chân vào làm nghệ thuật cũng ngay lập tức có được sự mến mộ, tên tuổi nổi tiếng ngang nhau đâu. Càng được công chúng yêu mến, ủng hộ, giá trị của người nghệ sĩ càng tăng, kéo theo đó công việc của họ thuận lợi, nguồn tiền cứ tự động chảy vào túi họ và giàu từ lúc nào không hay!

"Nuôi" trong suy nghĩ của người nghệ sĩ có sức "sát thương" cực lớn, đối với họ đó chính là sự "sỉ nhục". Như cách chia sẻ của MC hải ngoại Nguyễn Cao Kỳ Duyên gây xôn xao dư luận mới đây, cô đã hiểu từ "nuôi" theo nghĩa một bên cho và một bên nhận và bên nhận không cần phải “lại của" bằng bất kỳ hình thức nào. “Còn khi chúng ta nói “khán giả nuôi nghệ sĩ” thì điều đó chỉ đúng nếu khán giả trả tiền mà nghệ sĩ không cần làm gì cả, không cần ca hát, đàn, diễn, múa... Nói chung là chỉ “ngậm miệng ăn tiền” thì Kỳ Duyên nghĩ đó mới gọi là nuôi”. Lý lẽ của người làm nghệ thuật là họ cũng lao động và bán sản phẩm của mình, khán giả hưởng thụ để rồi cuối cùng họ nói họ đang "nuôi" nghệ sĩ như 1 cách "bố thí".

Như vậy, rõ ràng đôi bên có cách hiểu trái ngược về câu chữ và lẽ đương nhiên tranh cãi sẽ xảy ra. Nhưng tại sao không thử lật lại vấn đề, tại sao cứ nhắc đến "nuôi" là nghĩ ngay đến tiền. Giá trị cốt lõi của nghệ thuật là "cống hiến" và "cảm thụ". Người nghệ sĩ lao động tạo ra sản phẩm bằng cả tâm huyết, mang đến nhiều giá trị giải trí, nhân văn sâu sắc, giúp khán giả trải qua hỷ nộ ái ố, thay khán giả nói lên điều khó thốt thành lời, vậy chẳng phải nghệ sĩ đang "nuôi" tâm hồn công chúng bằng sức lao động của chính mình hay sao?. Ở khía cạnh khác, nghệ sĩ không kiếm tiền kiểu “làm công ăn lương” mà phụ thuộc vào mức độ yêu thích của khán giả. Nếu làm tốt, bạn nhận được điểm 10 và sự nổi tiếng, nếu không ổn bạn nhận lời phê bình và cố gắng khắc phục cho lần sau. Sự "cống hiến" cho nghệ thuật của người nghệ sĩ là điều kiện cần và sự ủng hộ của khán giả là điều kiện đủ giúp 1 người làm nghệ thuật đạt được mục đích của mình. "Hữu xạ tự nhiên hương", người nghệ sĩ sẽ được đền đáp xứng đáng nếu sống hết mình với nghề và được khán giả yêu thương.

Nghệ thuật là cống hiến và cảm thụ, nghệ sĩ và khán giả hơn thua gì chuyện ai nuôi ai!

Trong showbiz Việt, không ít những nghệ sĩ tài năng, tên tuổi và giàu có. Tuy nhiên, để trở thành 1 người chinh phục được khán giả, biến họ trở thành tri kỷ, biến thứ tình cảm của những người xa lạ trở nên vô giá thì không phải nghệ sĩ nào cũng làm được. Tạm gác lại chuyện "ai nuôi ai" ngoài kia, thử điểm qua những gương mặt sao Việt đã đang và sẽ mãi được lòng công chúng dù họ có vô tình mắc sai lầm!

ht06G5R3X6nTnru3PBrmvZLjJun3H3UKOdcfeHhK.jpg

Là nữ ca sĩ hiếm hoi thuộc thế hệ 8X của showbiz Việt cho đến thời điểm này vẫn "hot hit" mỗi khi xuất hiện. Đẳng cấp của Mỹ Tâm thể hiện qua âm nhạc, lối sống đẹp và nhân cách vàng. Hơn 20 năm làm nghề, nữ ca sĩ gốc Đà Nẵng chưa 1 lần vướng vào scandal với khán giả hay bất cứ lùm xùm nào trong sự nghiệp. Đương nhiên, Mỹ Tâm không phải là người hoàn hảo tuyệt đối nhưng chính sự tử tế của cô đã khiến khán giả sẵn sàng...giả lơ khi nữ ca sĩ làm chưa tốt.

Còn nhớ trong liveshow "Tri Âm" của Mỹ Tâm được tổ chức hồi cuối tháng 4 vừa qua tại TP.HCM. Mỹ Tâm đã xúc động khi đứng trước hàng ngàn khán giả luôn theo dõi cô suốt 2 thập kỷ qua. Nữ ca sĩ khẳng định: "Tôi sẽ sống để không bao giờ hổ thẹn với khán giả của mình". Và vẫn như mọi lần, trên hàng ngàn sân khấu, trước hàng triệu fan hâm mộ, Mỹ Tâm lại đi lùi vào cánh gà sau khi hoàn thành bài biểu diễn. Hơn 20 năm qua, Mỹ Tâm chưa 1 lần "quay lưng" với fan đúng cả nghĩa đen lẫn nghĩa bóng. Đó là lý do, cô vẫn có chỗ đứng trong lòng người yêu nhạc bao thế hệ.

***

74CzYeL3zg5Zjh4B3AcL1rujHD3EljpaFlDE4cAE.jpg

Có người từng nói rằng khán giả của Hà Anh Tuấn rất đặc biệt, họ xem thần tượng như tri kỷ của mình. Ngoài việc tìm được điểm chung trong âm nhạc, có lẽ người hâm mộ còn dành tình cảm cho Hà Anh Tuấn bởi lối sống đẹp, chuẩn mực và hiện đại theo cách của riêng anh. Từ 1 kẻ "ngoại đạo" bắt đầu sự nghiệp hồi năm 2004, đến nay, Hà Anh Tuấn đã là cái tên được săn đón mỗi khi xuất hiện trước công chúng. Thậm chí, những liveshow, concert của giọng ca gốc Ninh Bình từ năm 2016 đến nay đều "cháy vé" vì khán giả quá yêu tiếng hát của anh.

Trong concert "The Veston" tổ chức hồi đầu tháng 4 vừa qua, Hà Anh Tuấn đã bộc bạch với khán giả của mình: "Quý vị yêu mến Tuấn và âm nhạc của Tuấn bởi quý vị thấy mình trong đó. Âm nhạc của Hà Anh Tuấn như chiếc gương để người nghe nhìn thấy mình rõ hơn, nhiều lần hơn. Đến với âm nhạc của Tuấn, không phải quý vị ngưỡng mộ hay thần tượng Tuấn, mà quý vị ngưỡng mộ và thần tượng chính mình". Với Hà Anh Tuấn, khán giả và anh được đặt ở vị trí của nhau mà không hề phân biệt. Hà Anh Tuấn mang âm nhạc và nhiều hơn thế nữa dành tặng fan để cuối cùng anh nhận về tình yêu của khán giả. Đêm đó chàng trai lịch lãm Hà Anh Tuấn bật khóc trên sân khấu vì khán giả vẫn ở bên anh hơn 1 thập kỷ qua.

0sIEenaSwfyExc3gtXE8ZH3m1ytR0tQXxO3kU0Wv.jpg

Là 1 đại diện cho nghệ sĩ trẻ thế hệ 9X, Sơn Tùng M-TP nhận được sự hậu thuẫn, yêu mến của đông đảo khán giả trẻ. Nhưng phải công nhận rằng, anh cũng là người sở hữu lượng anti-fan hùng hậu bậc nhất showbiz Việt. Khác với đàn anh, đàn chị, Sơn Tùng phát triển sự nghiệp ở thời điểm mà mọi vấn đề riêng tư của nghệ sĩ luôn được mổ xẻ triệt để. Anti-fan chỉ trích Sơn Tùng "đạo nhái", "Sở Khanh", "bội bạc"...và hàng trăm ngàn những "mũi dao" khác đâm chọt chàng nghệ sĩ trẻ mới chỉ 27 tuổi.

Tuy nhiên, từng ấy năm vào nghề, Sơn Tùng chưa 1 lần đăng đàn hay lên tiếng đôi co với khán giả. Thậm chí, nam ca sĩ từng chia sẻ: "Tôi không bận lòng với sự công kích dành cho mình, vì mình không có quyền lựa chọn phản ứng của họ. Nhưng tôi không cho phép mình công kích bất cứ ai, kể cả người hại mình đi chăng nữa...". Đúng như lời từng nói, Sơn Tùng không biện hộ cho mọi chỉ trích mà chỉ lặng lẽ chứng mình bằng âm nhạc, tài năng của chính mình. Có thể nói, giọng ca gốc Thái Bình là số ít nghệ sĩ có khả năng "cảm hóa" được anti-fan "quay xe" ủng hộ mình  dù trước đó họ từng...ghét cay ghét đắng!

Cov7JOSyuXXe6p3yyFuJKcamAtYGVgCC7pz3wKpP.jpg

So với những nhân vật trên đây, Đen Vâu là rapper đi lên từ Underground và thực sự mới nổi khoảng vài năm trở lại đây. Thế nhưng, Đen Vâu là 1 hiện tượng rất khác lạ, 1 làn gió mới cho Vpop khi góp phần mang nhạc Rap đến gần hơn với công chúng. Đen Vâu gọi khán giả của mình là "Đồng Âm" tức là những người có cùng lý tưởng và niềm yêu thích với âm nhạc. Cuối năm 2019, trong liveshow cá nhân, Đen Vâu gửi lời cảm ơn đến khán giả: “Trước đây, Đen chưa bao giờ dám nhận mình là người nghệ sĩ vì thấy bản thân vẫn còn yếu quá, nhưng ngày hôm nay, chính mọi người cho Đen cảm giác là một nghệ sĩ thực thụ”.

Đen Vâu xem fan của mình là bạn và luôn mang món quà âm nhạc tặng bạn. Chính khán giả đã giúp Đen đạt #1 Trending Youtube, giúp nam rapper "đốt cháy" mỗi sân khấu biểu diễn và tạo ra nguồn cảm hứng vô tận để Đen Vâu sáng tác. Anh trân quý đều đó đồng thời luôn mang fan của mình vào âm nhạc để tri ân. Đó là lý do mà hàng triệu khán giả yêu mến sự dung dị, mộc mạc của Đen và đương nhiên họ sẵn sàng ủng hộ anh mỗi khi có thể.

A1vaUEA4PKy0r6HVA4jZTpiLMzHvEqJS8bBDvNgw.png

Thay vì đua nhau phân tích đúng sai thì hãy thử tìm đáp án từ những người nghệ sĩ luôn xem khán giả là tri kỷ và ngược lại. Khi người nghệ sĩ làm nghề thật tử tế đồng thời dành sự trân trọng cho khán giả của mình thì sẽ tạo nên "đẳng cấp". Lúc đó, khán giả sẽ không chỉ mua "sản phẩm nghệ thuật" mà còn mua cả "đẳng cấp" 1 nghệ sĩ. Mối quan hệ giữa nghệ sĩ và khán giả nếu bỏ qua các giá trị vật chất thì nó cao quý hơn rất nhiều. Công chúng tìm được sự đồng điệu ở nghệ sĩ, họ sẽ tri ân 1 cách xứng đáng. Ngược lại, nghệ sĩ sẽ thấy hạnh phúc và tự hào khi là 1 phần của cuộc sống công chúng. Tiền bạc có thể tiêu xài rồi làm lại nhưng sức sống của 1 tác phẩm nghệ thuật và tên tuổi của người nghệ sĩ sẽ trường tồn theo năm tháng. Đương nhiên, nó chỉ đúng với những ai làm nghề tử tế và biết trân trọng khán giả!

Câu chuyện "ai nuôi ai" sẽ đến hồi kết trong nay mai nhưng đây cũng chính là 1 bài kiểm tra khá chua cay với cả khán giả và nghệ sĩ. Thấu được nỗi lòng của nhau lúc này sẽ là chìa khóa giúp đôi bên biết cách cư xử và thận trọng hơn trong mọi hành động. Nghệ sĩ sẽ tự soi xét lại bản thân xem đã sống trọn vẹn với nghề, đã làm đúng sứ mệnh của 1 người nổi tiếng. Quảng cáo sản phẩm kém chất lượng, PR tiền ảo, phát ngôn thô tục, ăn mặc phản cảm...tất cả đang làm hình ảnh người nghệ sĩ lệch chuẩn trong mắt khán giả. Chỉ có sự thanh lọc và thay đổi mới có thể lấy lại thiện cảm trong lòng công chúng. Đối với khán giả, họ cần bình tĩnh, khách quan và tránh tự trao cho bản thân quyền "phán xét" nhân cách nghệ sĩ khi chưa rõ ngọn nguồn. Những lời miệt thị, dè bỉu đang vô tình giết chết niềm tin của nghệ sĩ dành cho khán giả, họ sợ hãi và bắt đầu phản kháng khi bị đẩy tới đường cùng. 

Khi đôi bên thực hiện được sứ mệnh của mình thì sẽ chẳng còn ai hơn thua nhau chuyện "ai nuôi ai". Vì lúc đó chỉ toàn những yêu thương, trân trọng, tình nguyện trao cho nhau những cảm xúc thuần túy nhất. Nếu có thể hãy biến nhau thành tri kỷ và không tính phí cho mọi yêu thương!