Vì sao khởi tố vụ nam tiếp viên hàng không lây lan COVID-19 trong khi BN 17 lại không?

Hoàng Hằng 11:52 04/12/2020

Trước vụ nam tiếp viên hàng không lây lan COVID-19 ở TPHCM, tại Hà Nội thời điểm đầu, nữ bệnh nhân số 17 cũng làm nhiều người lây nhiễm nhưng cơ quan điều tra không khởi tố vụ án.

Điểm khác nhau vụ làm lây lan dịch bệnh COVID-19 của BN1342 và BN17

Ngày 3/12, Cơ quan An ninh điều tra Công an TPHCM đã ra quyết định khởi tố vụ án hình sự “Lây lan dịch bệnh truyền nhiễm nguy hiểm cho người” xảy ra tại TPHCM theo điều 240 BLHS năm 2015 liên quan đến vụ việc nam tiếp viên hàng không Vietnam Airlines (BN1342) lây lan COVID-19 ra cộng đồng.

Vì sao khởi tố vụ nam tiếp viên hàng không lây lan COVID-19 trong khi BN 17 lại không?

Đây là lần đầu tiên các sai phạm trong phòng, chống COVID-19 làm lây lan dịch bệnh trong cộng đồng bị xem xét xử lý hình sự tại TP HCM.

Xung quanh việc khởi tố vụ án liên quan BN 1342, một số ý kiến cũng thắc mắc việc, tại sao trước đó, trường hợp bệnh nhân số 17 (Trúc Bạch, Ba Đình, Hà Nội) cũng khai báo không trung thực, khiến lây lan cho một số người, tuy nhiên, vụ việc không bị khởi tố, xử lý.

Trao đổi với PV, luật sư Đặng Xuân Cường (Đoàn Luật sư Hà Nội) cho hay, điểm khác biệt lớn nhất trong 2 vụ việc này, đó là thời điểm ra đời của văn bản số 45 của Hội đồng Thẩm phán TAND Tối cao hướng dẫn về việc xét xử tội phạm liên quan đến phòng, chống dịch bệnh COVID-19.

Cụ thể, theo ông Cường, vào ngày 30/3/2020 (tức sau thời điểm ghi nhận trường hợp bệnh nhân số 17 tại Hà Nội) thì Hội đồng Thẩm phán TAND Tối cao mới ban hành văn bản số 45.

Trong đó, hướng dẫn cụ thể xác định tội danh theo quy định của Bộ Luật hình sự; Hành vi gây lây truyền dịch bệnh COVID-19 cho người khác thì bị coi là trường hợp thực hiện "hành vi khác làm lây lan dịch bệnh nguy hiểm cho người" quy định tại điểm C, khoản 1 Điều 240 và bị xử lý về tội "Làm lây lan dịch bệnh truyền nhiễm cho người".

Theo luật sư Cường, xét ở mặt thời điểm, văn bản này ra đời sau sau khi phát hiện trường hợp bệnh nhân số 17.

Điều đó là lý do giải tích tại sao trường hợp của nam tiếp viên hàng không Vietnam Airlines - "Bệnh nhân 1342" vi phạm cách ly làm lây lan COVID-19, cơ quan điều tra đã khởi tố vụ án, trong khi đó bệnh nhân số 17 – N.H.N. khai báo không trung thực thì không bị khởi tố.

Còn luật sư Nguyễn Đức Long (Hà Nội) cũng phân tích, tội danh ở điều 240 Bộ Luật hình sự năm 2015 quy định về tội "Làm lây lan dịch bệnh truyền nhiễm nguy hiểm cho người" nhưng đối tượng ở đây chủ yếu là động vật, thực vật, do đó, trước khi có công văn số 45 của Hội đồng thẩm phán TAND tối cao thì chưa có cơ sở cụ thể để xem xét, xử lý hình sự.

Trong khi đó bệnh nhân số 17, nếu được xác định vi phạm đến mức phải xem xét trách nhiệm hình sự thì là vi phạm ở tháng 2/2020 còn phải đến tháng 3/2020, TAND tối cao mới ra văn bản hướng dẫn.

Sau thời điểm văn bản số 45 được ban hành, theo luật sư Long, Cơ quan điều tra các cấp, VKS cũng như Tòa án đã có cơ sở về lý luận, cơ sở về chỉ đạo nghiệp vụ để khởi tố điều tra vụ án, truy tố và xét xử hành vi vi phạm làm lây lan dịch bệnh nguy hiểm này.

Luật sư Long nêu rõ, đối với vụ việc liên quan đến nam tiếp viên hàng không Vietnam Airlines có vi phạm ở thời điểm tháng 12/2020 tức là sau khi công văn 45 ra đời, do đó, đã có đủ cơ sở đó để cơ quan điều tra khởi tố vụ án.

Đối với việc khởi tố bị can, theo luật sư Long, cơ quan điều tra sẽ phải tiếp tục điều tra, thu thập đầy đủ các chứng cứ và xác định dấu hiệu tội phạm để có căn cứ khởi tố theo quy định của pháp luật.

Có dấu hiệu thiếu trách nhiệm 

Luật sư Đặng Văn Cường (Trưởng Văn phòng LS Chính Pháp, Hà Nội) còn cho rằng để xảy ra sự cố làm lây lan dịch bệnh COVID-19 ở TPHCM, đơn vị cách ly của Vietnam Airlines và chính quyền địa phương cũng có trách nhiệm.

Theo luật sư Cường, căn cứ các quy định, hướng dẫn của Ban chỉ đạo quốc gia, Bộ Y tế ban hành, việc cách ly tập trung cần phải đảm bảo thời gian cách ly tối thiểu 14 ngày.

Vì sao khởi tố vụ nam tiếp viên hàng không lây lan COVID-19 trong khi BN 17 lại không?

Nếu cách ly chưa đủ 14 ngày, xét nghiệm chưa đủ 3 lần thì chưa đảm bảo an toàn. Ngoài ra, trong thời gian cách ly tập trung, người bắt buộc cách ly có sự tiếp xúc gần, tiếp xúc trực tiếp với người khác nhưng không đảm bảo an toàn, thì hành vi này vi phạm quy định về cách ly tập trung.

Trong vụ việc này, theo thông tin từ cơ quan chức năng, nam tiếp viên Vietnam Airlines đã có hành vi vi phạm quy định về cách ly tập trung, cụ thể là tiếp xúc với tiếp viên khác trong khu cách ly (sau đó người này dương tính).

Do vậy, luật sư Cường cho hay, cơ quan chức năng cần xem xét trách nhiệm của đơn vị quản lý cách ly và cán bộ phụ trách đơn vị này.

"Cần truy trách nhiệm pháp lý để xem xét xử lý kỷ luật, xử phạt hành chính, thậm chí có thể truy cứu trách nhiệm hình sự về hành vi thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng trong vụ việc này", luật sư Cường nhìn nhận.

Vì sao khởi tố vụ nam tiếp viên hàng không lây lan COVID-19 trong khi BN 17 lại không?

Tại cuộc họp trực tuyến về công tác phòng chống COVID-19 chiều 3/12, Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Thành Phong đề nghị Công an TP khởi tố bị can là bệnh nhân 1342 về hành vi vi phạm quy định cách ly, làm lây lan dịch COVID-19 ra cộng đồng.

Ông Phong cho biết việc bệnh nhân 1342 đi học trong thời gian cách ly tại nhà nhưng không kịp thời khai báo là thiếu trách nhiệm với cộng đồng.

Hành vi của bệnh nhân 1342 là không chấp hành quy định về cách ly phòng chống dịch COVID-19, làm lây lan dịch bệnh, gây hậu quả nghiêm trọng cho cộng đồng.

Theo Pháp luật & Bạn đọc 

Tính đến chiều 1/12, TP.HCM ghi nhận 4 ca bệnh, trong đó có 3 ca lây nhiễm ngoài cộng đồng. Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long cũng nhấn mạnh, BN1347 và BN1342 đã không tuân thủ các biện pháp cách ly tại nhà. Riêng BN1342 vi phạm rất nghiêm trọng về phòng chống Covid-19 tại khu cách ly tập trung và đề nghị xử lý nghiêm theo quy định.

Trao đổi thông tin trong buổi họp báo chiều cùng ngày, ông Từ Lương, Phó Giám đốc Sở Thông tin và Truyền thông TP.HCM cho biết các cơ quan liên quan sẽ nghiên cứu quy định, vi phạm đến đâu, xử lý đến đó theo quy định đối với BN1342 vì đã vi phạm quy định về cách ly y tế tại nhà, dẫn đến lây nhiễm bệnh dịch cho người khác.

Trao đổi với chúng tôi, luật sư Trần Xuân Tiền, Trưởng Văn phòng luật sư Đồng Đội, Đoàn luật sư thành phố Hà Nội nhận định, với vi phạm nêu trên, nam tiếp viên Vietnam Airlines có thể bị xử phạt hành chính theo quy định tại Nghị định 117/2020/NĐ-CP, thậm chí có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định tại Bộ luật hình sự 2015.

Vì sao khởi tố vụ nam tiếp viên hàng không lây lan COVID-19 trong khi BN 17 lại không?

Trường hợp bị xử phạt hành chính: Cá nhân không tuân thủ quy định cách ly y tế tại nhà để phòng dịch Covid-19 có thể bị phạt tiền tối đa đến 10 triệu đồng, theo Điểm b Khoản 1 Điều 11 Nghị định 117/2020/NĐ-CP.

Trường hợp bị xử lý hình sự: Theo hướng dẫn của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao tại Công văn 45/TANDTC-PC ngày 30/3/2020 thì người nghi ngờ mắc bệnh hoặc trở về từ vùng có dịch bệnh Covid-19 đã được thông báo cách ly thực hiện hành vi "Không tuân thủ quy định về cách ly" gây lây truyền dịch bệnh Covid-19 cho người khác thì bị coi là thực hiện "hành vi khác làm lây lan dịch bệnh nguy hiểm cho người" quy định tại Điểm c Khoản 1 Điều 240 BLHS 2015 (sửa đổi 2017) về tội làm lây lan dịch bệnh truyền nhiễm cho người.

Nam tiếp viên của Vietnam Airlines đã không tuân thủ quy định cách ly tại nhà gây lây truyền dịch bệnh Covid-19 cho 3 người khác. Tùy theo tính chất, mức độ của hành vi, nam tiếp viên có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội làm lây lan dịch bệnh truyền nhiễm cho người theo Điều 240 BLHS 2015 (sửa đổi 2017) với khung hình phạt là phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng hoặc bị phạt tù từ 1 năm đến 5 năm.

Ngoài ra, còn có thể bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 1 năm đến 5 năm.

Vì sao khởi tố vụ nam tiếp viên hàng không lây lan COVID-19 trong khi BN 17 lại không?

"Tôi nhận thấy sai phạm của nam tiếp viên không chỉ cho thấy sự chủ quan của bản thân bệnh nhân mà còn phản ánh sự thiếu ý thức của một bộ phận người dân trong công tác phòng, chống dịch Covid-19. Nhiều người dân dù có tiếp xúc gần với ca nhiễm bệnh những vẫn mang tâm lý lơ là.

Trường hợp của BN1342 là một lời cảnh tỉnh cho cộng đồng, chính vì sự chủ quan do dịch bệnh được kiểm soát đã gây ra rất nhiều khó khăn cho công tác phòng chống dịch bệnh, thậm chí dẫn đến những hậu quả khôn lường khi dịch Covid-19 bùng phát trở lại trong cộng đồng", luật sư Tiền nói.

Luật sư khuyến nghị các cơ quan chức năng tăng cường duy trì, tập trung cao độ trong việc ứng phó dịch bệnh, kiểm tra, chấn chỉnh, bảo đảm thực hiện đầy đủ, nghiêm túc các biện pháp phòng, chống dịch trong phạm vi quản lý, đồng thời xử lý nghiêm minh các trường hợp vi phạm.

Đối với người dân, mỗi cá nhân đều không được lơ là cảnh giác, tiếp tục theo dõi tình hình dịch bệnh, thực hiện đúng, đầy đủ các biện pháp phòng, chống dịch. Các cơ quan tố tụng cần nhanh chóng xử lý nghiêm những trường hợp vi phạm, áp dụng những hình phạt thích đáng để giáo dục, răn đe mạnh trong cộng đồng.

Bệnh nhân 1342 - nam tiếp viên Vietnam Airlines trong thời gian cách ly tại khu cách ly từ ngày 14-18/11 đã tiếp xúc với đồng nghiệp trên chuyến bay khác (BN1325).

Sau khi xét nghiệm 2 lần cho kết quả âm tính, BN1342 được về cách ly tại nhà trọ theo đúng quy định của Bộ Y tế. Tuy nhiên, trong quá trình cách ly, bệnh nhân này đã tiếp xúc trực tiếp với 3 người, khiến một người trong số họ bị nhiễm Covid-19, được Bộ Y tế công bố là BN1347.

BN1347 tính đến chiều tối 1/12 đã lây bệnh cho 2 người khác, gồm bệnh nhi nam 1 tuổi và học viên 28 tuổi.

Theo Minh Nhân/Trí thức trẻ