‘Ký sinh trùng’: Khi những “con bọ” của xã hội ngọ nguậy và tấm mặt nạ giàu - nghèo đáng báo động ở Hàn Quốc

Holly1 15:38 24/06/2019

Bộ phim ‘Ký sinh trùng” trong thời gian qua đã không còn quá xa lạ với mọi người. Lần đầu tiên trong lịch sử, một bom tấn tâm lý đời sống đến từ Hàn Quốc giành được danh hiệu cao nhất - Palme d’Or (Cành cọ vàng) tại Liên hoan phim Cannes 2019.

‘Ký sinh trùng’: Khi những “con bọ” của xã hội ngọ nguậy và tấm mặt nạ giàu - nghèo đáng báo động ở Hàn Quốc
Bộ phim 'Ký sinh trùng' đạt giải cao nhất tại LHP Cannes 2019

Bản kế hoạch hoàn hảo để chuyển mình!

Một tấn bi hài kịch đến từ Hàn Quốc đã phơi bày tất cả những nỗi đau đớn, sự quẩn quanh và khát khao được đổi đời mà hiện thực trái ngược đã đè nén số phận con người giữa hai bờ vực giàu và nghèo. Đó là khi những con người bị “chôn cất” dưới tận cùng của xã hội (theo cả nghĩa đen và nghĩa bóng) như gia đình của Ki Taek muốn được nhìn thấy ánh mặt trời, phải đánh đổi bằng một bản kế hoạch đầy ám ảnh.

‘Ký sinh trùng’: Khi những “con bọ” của xã hội ngọ nguậy và tấm mặt nạ giàu - nghèo đáng báo động ở Hàn Quốc
Gia đình Ki Taek trong một căn nhà xập xệ nằm dưới mặt đường

Đạo diễn Bong Joon Ho đã khéo léo gài gắm rất nhiều chi tiết mang hình tượng ẩn dụ về giai cấp, cuộc đời, lòng tham và cách đối nhân xử thế của người giàu kẻ nghèo. Nhưng ‘Ký sinh trùng’ không phải là bộ phim tố giác tội ác của bậc thượng lưu hay ca ngợi sự chính nghĩa của kẻ bần hàn. Bộ phim chuyển động một cách nhẹ nhàng, sâu lắng nhưng để lại dư âm ám ảnh hàng triệu người về số phận và cuộc đời.

‘Ký sinh trùng’: Khi những “con bọ” của xã hội ngọ nguậy và tấm mặt nạ giàu - nghèo đáng báo động ở Hàn Quốc
Cái toilet được đặt trên những bậc thang trong phòng tắm mang tính ẩn dụ
‘Ký sinh trùng’: Khi những “con bọ” của xã hội ngọ nguậy và tấm mặt nạ giàu - nghèo đáng báo động ở Hàn Quốc
Khoảng không mà gia đình Ki Taek nhìn được về thế giới bên ngoài
‘Ký sinh trùng’: Khi những “con bọ” của xã hội ngọ nguậy và tấm mặt nạ giàu - nghèo đáng báo động ở Hàn Quốc
Họ làm việc trong khi hít thuốc diệt côn trùng xịt từ phía trên

Đến khi gia đình Ki Taek (do Song Kang Ho thủ vai) phải chạy trốn ngay trong đêm mưa gió bão bùng vì sợ bị gia đình ngài Park (do Lee Sun Kyun thủ vai) phát hiện thân phận. Họ ướt sũng, nhem nhuốc như những con chuột của thành phố. Đến đây, người ta mới xót xa cảm nhận được cái sự thật phũ phàng giữa hai tầng lớp trong xã hội. Không cần tác nhân mạnh mẽ nào, chỉ cần một cơn mưa, đã có thể thấy được thân phận thấp bé bên trong giai cấp nghèo khổ, dù họ có chấp nhận hay không.

‘Ký sinh trùng’: Khi những “con bọ” của xã hội ngọ nguậy và tấm mặt nạ giàu - nghèo đáng báo động ở Hàn Quốc
Ki Jeong (do Park So Dam thủ vai) ướt sũng trong đêm mưa

Ngay chính gia đình Ki Taek cũng thừa nhận mình không khác gì những con gián lầm lũi chạy rục rịch trong nhà gia chủ để kiếm ăn. Họ ký sinh theo đúng nghĩa, mà không phải một gia đình, có đến hai gia đình, nhưng chung một số phận. Khi cậu con trai Ki Woo ( do Choi Woo Sik thủ vai) hỏi Ki Taek về kế hoạch tiếp theo, Ki Taek đã điềm tĩnh trả lời: “Bản kế hoạch hoàn hảo nhất trên cuộc đời này, chính là không lập một kế hoạch nào cả!” Vì ông cho rằng, khi lập kế hoạch thì mọi chuyện sẽ không bao giờ theo đúng tiến trình đó. Đây chính là cái gật đầu chấp nhận số phận của những người nghèo khổ trong xã hội ngoài kia. Ngay khi họ sinh ra, họ đã mang trên mình một thứ “mùi” của tầng lớp thấp và hai chữ “thua cuộc” cứ mãi quẩn quanh trong cuộc sống họ.

Bi kịch khi sợi dây giàu - nghèo bị kéo căng

‘Ký sinh trùng’: Khi những “con bọ” của xã hội ngọ nguậy và tấm mặt nạ giàu - nghèo đáng báo động ở Hàn Quốc
Gia đình ngài Park có một giấc ngủ ngon sau cơn mưa đêm định mệnh

Mâu thuẫn được đẩy lên đến đỉnh điểm trong cái đêm mưa định mệnh và buổi tiệc sinh nhật đẫm máu.

Lúc gia đình ngài Park trở về, cũng là lúc gia đình Ki Taek tỉnh mộng hào nhoáng và lầm lũi như những con bọ chui rúc dưới sàn nhà để cố gắng thoát thân. Trong màn mưa đó, họ đi từ tầng cao nhất của xã hội, bước xuống từng bậc thang về lại thế giới của mình. Dòng nước cống tàn nhẫn quét qua tất thảy mọi thứ của khu ổ chuột, cũng quét đi cái khát khao “ký sinh” của Ki Taek.

‘Ký sinh trùng’: Khi những “con bọ” của xã hội ngọ nguậy và tấm mặt nạ giàu - nghèo đáng báo động ở Hàn Quốc
‘Ký sinh trùng’: Khi những “con bọ” của xã hội ngọ nguậy và tấm mặt nạ giàu - nghèo đáng báo động ở Hàn Quốc
Bức tranh cho Da Song vẽ người đàn ông bí ẩn dưới tầng hầm

Cú “plot twist” cuối cùng mà Bong Joon Ho mang lại cho khán giả khiến ai cũng bàng hoàng, bất ngờ và ngoài tầm với. Khi đứa con gái của Ki Taek ngã xuống thảm cỏ xanh non, cũng là lúc cậu con trai nhà ngài Park ngất xỉu. Thế nhưng thay vì cố gắng cứu lấy cả hai, ngài Park chỉ quan tâm đến đứa con quý hoá của mình. Sự phân định giàu - nghèo chưa bao giờ lại đau đớn như thế! Ngay cả khi những con người nghèo khổ nhất của xã hội ngã xuống, người ta cũng chỉ đặt sinh mệnh của người có tiền lên trên. Mạng sống của những kẻ có mùi hôi thối chưa bao giờ là quan trọng trong mắt kẻ giàu có.

‘Ký sinh trùng’: Khi những “con bọ” của xã hội ngọ nguậy và tấm mặt nạ giàu - nghèo đáng báo động ở Hàn Quốc
Cục đá tượng trưng cho cơ hội và sự đè nén của Ki Woo

Nhát dao của Ki Taek không chỉ giết chết ngài Park, mà đó còn là sự chấm dứt cuối cùng cho tất cả những ước vọng của kẻ nghèo vươn tới đỉnh cao thượng lưu. Sự căm phẫn giàu - nghèo đẩy con người ta đến hành động quyết liệt, là sự phản kháng trong bàng hoàng và tuyệt vọng.

Tấm mặt nạ giàu - nghèo trong chính xã hội Hàn Quốc

Đã không dưới 1 lần nền phim ảnh Hàn Quốc sử dụng đề tài giàu nghèo để nói lên cái thực trạng phũ phàng vẫn đeo bám cả đất nước. Tại Hàn Quốc, người ta nhận thấy sự chi phối của các chaebol (tài phiệt, nhà kinh tế lớn). Mà đại diện cho các chaebol là tiền bạc và quyền lực. Trái với tầng lớp giàu sang ấy là những khu ổ chuột ẩm thấp, nghèo khổ, bẩn thỉu, hôi thối với đầy người và người.

Trong 5 năm trở lại đây, chính phủ Hàn Quốc đã công bố các số liệu cho thấy 10% người có thu nhập cao nhất ở đất nước này kiếm được 7.8 triệu won/tháng (khoảng 161 triệu VNĐ). Con số trên gấp khoảng 18 lần so với nhóm 10% người có thu nhập thấp nhất. Khoảng cách giàu - nghèo được cho là ngày càng tăng lên sau những lần kinh tế trì trệ. Vì khi kinh tế trì trệ thì người giàu sẽ không bị ảnh hưởng nhiều, nhưng nó lại là một vấn đề hoàn toàn khác với những hộ nghèo. Mức lương mà họ kiếm được sẽ ngày càng ít đi, dẫn đến việc khoảng cách giàu - nghèo sẽ càng lúc càng bị nới rộng.

‘Ký sinh trùng’: Khi những “con bọ” của xã hội ngọ nguậy và tấm mặt nạ giàu - nghèo đáng báo động ở Hàn Quốc

Có thể nói, sự chênh lệnh về giai cấp giàu - nghèo là không bao giờ biến mất dù rằng ở một đất nước nào đi chăng nữa! Nhưng ‘Ký sinh trùng’ lại mang đến một sợi dây kết nối giữa tầng cao nhất và tầng thấp nhất của xã hội một cách chân thật nhất! Những nỗi dằn xé, những suy nghĩ hay sự đau đáu đều được ẩn mình một cách hoàn hảo bên trong từng thước phim.

‘Ký sinh trùng’: Khi những “con bọ” của xã hội ngọ nguậy và tấm mặt nạ giàu - nghèo đáng báo động ở Hàn Quốc

Cái khịt mũi của ngài Park hay người vợ (do Jo Yeo Jung thủ vai) đã càng xoáy sâu thêm vực nước trũng của sự phân cách giàu - nghèo. Có lẽ, cái mùi hương đặc trưng ấy đã thấm nhuần vào sâu trong trí não mỗi người mà không một loại nước hoa hay xà phòng nào có thể xoá bỏ. Nó như một cú đá, mạnh mẽ hất thẳng những kẻ nghèo khổ xuống “nấm mồ tập thể” của sự phân biệt giai cấp khắc nghiệt, đến mức không còn đường lui.

Thiên Trúc, Theo Thế Giới Trẻ