Joker – Chàng Chí Phèo của thành phố Gotham

Holly1 14:26 05/10/2019

Những khán giả đã xem Joker (2019) sẽ không khó để nhận ra điểm tương đồng trong số phận của hai nhân vật Arthur Fleck/Joker và Chí Phèo trong tác phẩm của Nam Cao.

*Lưu ý: bài viết có tiết lộ nội dung phim

Những ngày gần đây, giới mộ điệu và những tín đồ mê phim ảnh đã được dịp phát sốt với màn ra mắt của Joker – tác phẩm mới nhất đến từ Warner Bros. do đạo diễn Todd Phillips cầm trịch. Lấy chất liệu từ những trang truyện siêu anh hùng quen thuộc của DC, với một nhân vật cũng chẳng hề lạ lẫm, nhưng Joker vẫn khiến tất cả phải ngả mũ thán phục về hướng đi đầy gai góc và táo bạo.

Joker – Chàng Chí Phèo của thành phố Gotham

Không chỉ đơn thuần nói về Joker – tên phản diện vĩ đại bậc nhất trong cả truyện tranh lẫn điện ảnh – phim còn đào sâu khai thác mặt tối của xã hội, từng bước giới thiệu tới khán giả nguồn gốc của gã sát nhân máu lạnh với đầu óc mưu mô, xảo quyệt ở mức độ thượng thừa. Đó là một xã hội hỗn loạn, nhiều bất công, vùi dập con người ta đến mất hết nhân tính, để rồi từ đó hồi sinh trở thành một kẻ điên loạn.

Arthur Fleck được giới thiệu như biết bao con người khác, cần cù, lương thiện và khao khát cuộc sống ấm no, đủ đầy. Thế nhưng thành phố Gotham, hay nói đúng hơn là xã hội Gotham không cho phép anh tồn tại theo cách ấy. Arthur bị người ta khinh bỉ, đánh đập vì ở tầng lớp đáy. Bị cô lập, cười nhạo vì căn bệnh mà anh gặp phải. Bị bỏ rơi một thân một mình giữa thành phố hỗn loạn với thần kinh không ổn định.

Joker – Chàng Chí Phèo của thành phố Gotham
Joker – Chàng Chí Phèo của thành phố Gotham

Đối với khán giả Việt Nam, hành trình phát triển tâm lý của Arthur Fleck có nhiều điểm tương đồng với Chí Phèo - nhân vật được xếp vào hàng kinh điển của văn học Việt Nam.

Chí Phèo của Nam Cao cũng là một kẻ như thế. Bị Bá Kiến lợi dụng, tha hóa trở thành một con quỷ trong mắt mọi người, thành con tốt trong tay lão. Cả một đời sống trong bóng tối và men rượu để rồi cuối cùng phải đay nghiến tự hỏi rằng: “Ai cho tao lương thiện?” Dẫu có đôi lúc hắn cố tìm về bản chất lương thiện khi được "giác ngộ" bởi tô cháo hành và tình cảm chân thành của Thị Nở, nhưng niềm hạnh phúc nhỏ nhoi ấy nhanh chóng bị tước đoạt đi giống như quyền được làm người của Chí Phèo.

Joker – Chàng Chí Phèo của thành phố Gotham

Arthur và Chí Phèo đều là đại diện cho những thân phận hèn mọn, thấp cổ bé họng sống trong một xã hội đã mục ruỗng để rồi dần dần bị tha hóa. Những chỗ dựa về tinh thần xung quanh cứ dần dần mất đi, khiến họ đánh mất bản thân để rồi nận về kết cục bị thảm: một là phải chết, hai là hóa điên để tự giải thoát cho chính mình.

Joker – Chàng Chí Phèo của thành phố Gotham

Joker và Chí Phèo chỉ là nhân vật tưởng tượng nhưng lại mang tính chất thời đại rất lớn bởi tầm nhìn theo sát hiện thực của người sáng tạo. Với Nam Cao, ông muốn nhấn mạnh vào vòng luẩn quẩn không lối thoát  được tạo ra bởi một xã hội bất công. Còn với đạo diễn Todd Phillips, ông đã truyền tải được đúng triết lý mà những họa sỹ sáng tạo nên Joker đã đề cập đến trong tập truyện The Killing Joke: “Chỉ cần một ngày siêu tồi tệ, ai cũng có thể trở thành kẻ điên”.

Joker – Chàng Chí Phèo của thành phố Gotham

Trong phim, có thể thấy chất điên của Joker là sự hội tụ của rất nhiều điều tồi tệ bị xã hội ném lên con người anh: bị đánh đập, bị trừ lương, bị lừa lọc và bị đánh mất niềm tin. Vốn là một người ở tầng lớp đáy, lại còn phải chịu đựng những điều vùi dập, miệt thị như vậy, không ai là không thấy uất ức. Bản thân chúng ta khi gặp phải khó khăn cũng sẽ cảm thấy như vậy, bởi vì bên trong mỗi người đều có một Joker, đều có cảm xúc điên loạn mà mình luôn phải cố gắng chế ngự để sống sao cho phù hợp với luân lý, đạo đức của cộng đồng.

Theo Sơn Tùng, Thế Giới Trẻ